Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/logarwolin/ftp/logarwolin/wielcy_matematycy/plugins/system/helix3/core/classes/menu.php on line 89

Stanisław Saks

Stanisław Saks

 

 

Urodzony: 30 grudnia 1897 roku w Kaliszu

Zmarł: 23 listopada  1942 w Warszawie (rozstrzelany przez Gestapo)

Specjalizacja: Teoria funkcji, analiza funkcjonalna

 

      Stanisław Saks urodził się w Kaliszu 30 grudnia 1897 roku. W roku 1915 po ukończeniu szkoły średniej rozpoczyna studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego. W roku 1922 uzyskuje doktorat z chlubnym odznaczeniem „Cum maximalaude". Wkrótce też habilituje się. W roku 1931 otrzymuje stypendium Rockefellera i wyjeżdża na rok do Stanów Zjednoczonych.

      Ten pobieżny przegląd kariery naukowej Stanisława Saksa me odzwierciedla w pełni jego osiągnięć naukowych. Dorobek naukowy Saksa stanowią jego prace drukowane w przeważającej części przez „Fundamenta Mathematicae". Dodajmy, że publikacje Saksa znaleźć można także w „Transactions of American Mathematical Society". Tytuły niektórych prac, jak np. „Sur lesnombresderives des fonctions" (1924), „On the Functions of Besicowitch in the Space of ContinousFunctions" (1933), „On Some Functionals" (1933) wskazują, że dziedziną badań Saksa była teoria funkcji w szerokim zakresie. Znany jest on jednak jako autor monografii poświęconej szczególnemu działowi funkcji rzeczywistych - teorii całki. W roku 1930 ukazuje się książka Saksa pt. „Zarys teorii całki". W następnych latach ukazują się jej poszerzone wydania w obcych językach („Thćorie de Fintegrale", „Theory of the Integral", a „Teorijaintegrała" już po śmierci autora). Książka ta, choć traktuje o zaznaczonym w tytule fragmencie teorii funkcji, zawiera tak olbrzymi ładunek wiedzy, że na niej właśnie kształciły się i kształcą nadal - mimo ukazania się wielu cennych podręczników - liczne rzesze matematyków w Polsce i poza jej granicami. Ten podręcznik uniwersytecki zawiera tak wiele oryginalnych wyników czy sformułowań, że bywa w literaturze matematycznej cytowany na równi z innymi źródłami. Dodajmy, że Saks jest też współautorem (z Antonim Zygmundem) monografii „Teoria funkcji analitycznych". I tę książkę cechuje duża ścisłość wykładu i oryginalność ujęcia zagadnienia.

      Dzięki swoim książkom Saks był nie tylko wybitnym badaczem, ale jednocześnie nauczycielem wielu matematyków. Mimo to nie uzyskał on tytułu profesora na żadnej wyższej uczelni, choć z jego wykładów korzystały w różnych latach Politechnika Warszawska oraz uniwersytety w Warszawie, Wilnie i Lwowie. Niełatwo oprzeć się myśli, że miało to związek z działalnością społeczno-polityczną uczonego. Odnotujemy tu prace w redakcji pisma „Robotnik" (1919 — 1926), udział w pracach organizacji Zarzewie i później w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, uczestnictwo w Powstaniu Śląskim (za co w roku 1931 został odznaczony Medalem Niepodległości).

      W czasie II wojny światowej Saks bierze udział w pracy konspiracyjnej. W roku 1942 zostaje aresztowany przez Niemców i 23 listopada tegoż roku zastrzelony. Śmierć polskiego patrioty Stanisława Saksa była bezcenną ofiarą złożoną wojnie przez światową matematykę.

 

Bibliografia:

http://www.math.uni.wroc.pl/fmw/nagrody-stypendium-saksa/%C5%BCyciorys-saksa/%C5%BCyciorys-stanis%C5%82awa-saksa
https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/stanislaw-saks