Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/logarwolin/ftp/logarwolin/wielcy_matematycy/plugins/system/helix3/core/classes/menu.php on line 89

Stanisław Mazur

Stanisław Mieczysław Mazur

 

Urodzony: 1 stycznia 1905 we Lwowie

Zmarł: 5 listopada 1981 w Warszawie

Specjalizacja: Analiza funkcjonalna

 

      Urodził się 1 stycznia 1905 we Lwowie w rodzinie Tomasza i Anieli z Zawrotniaków. Ukończył gimnazjum we Lwowie, w 1923 rozpoczął studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie i od 1925 r na uniwersytecie w Paryżu. Studiów tych nie ukończył.

       Po powrocie w 1926, mimo braku magisterium, został asystentem II Katedry Analizy Matematycznej UJK, następnie (1930-1935) starszym asystentem I Katedry Analizy Matematycznej. W 1932 obronił pracę doktorską „O szeregach warunkowo sumowalnych.” Promotorem pracy był Banach. W 1935 przeniósł się na Politechnikę Lwowską do katedry Łomnickiego. Habilitował się w 1936 na podstawie rozprawy „O zbiorach i funkcjach wypukłych w przestrzeniach liniowych dotyczącej przeniesienia podstawowych twierdzeń z przestrzeni liniowych unormowanych do przestrzeni liniowych topologicznych lokalnie wypukłych. Do 1939 wykładał w II Katedrze Matematyki Politechniki Lwowskiej. W latach 1939-1941 i 1944-1946 był profesorem i kierownikiem Katedry Geometrii Uniwersytetu im. Franki we Lwowie i równocześnie starszym pracownikiem Instytutu Matematyki Ukraińskiej Akademii Nauk w Kijowie. W okresie okupacji niemieckiej pracował jako sprzedawca.

       Lwów opuścił w 1946 i otrzymał nominację na profesora zwyczajnego na Uniwersytecie Łódzkim, w którym zorganizował ośrodek matematyczny. W 1948 objął II Katedrę Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego, potem Katedrę Analizy Matematycznej (1952-1969). W latach 1964-1969 był dyrektorem Instytutu Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. Współorganizował Instytut Matematyczny PAN, pełnił tam kilka funkcji organizacyjnych i naukowych.

       Od 1946 był przez dwie kadencje posłem na Sejm. Był członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności, członkiem rzeczywistym PAN od jej powstania, członkiem zagranicznym Węgierskiej Akademii Nauk, członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Matematycznego, doktorem honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Główną dziedziną jego zainteresowań była analiza funkcjonalna. Zapoczątkował kilka nowych działów tej gałęzi matematyki, m.in. metody geometryczne analizy funkcjonalnej, badania w zakresie teorii ogólnych przestrzeni liniowych metrycznych zupełnych i przestrzeni lokalnie wypukłych, ogólną teorię przestrzeni liniowo topologicznych, teorię operatorów wielomianowych i operatorów wymiernych, nowoczesną teorię limesowalności (wspólne badania z Orliczem), teorię pierścieni liniowo unormowanych.

        Charakterystyczną cechą jego pracy naukowej były badania zespołowe. Publikował wspólne wyniki z Ulamem i Schauderem. Rezultaty z lat 1935-1936 znajdują się monografii: E. Hille: „Functionalanalysis and semi-groups (Nowy Jork, 1948). Zajmował się także teorią unormowanych pierścieni, zwanych również algebrami Banacha. Otrzymał w nich twierdzenie o podstawowym znaczeniu. Ważne wyniki uzyskane na tym polu w latach 1937-1939 wspólnie z Turowiczem nie zostały opublikowane, dlatego priorytet uzyskały twierdzenia M. H. Stone’a. Wiele jego prac dotyczyło innych działów matematyki: podstaw analizy, teorii liczb, algebry, teorii funkcji zmiennych rzeczywistych, topologii, rachunku wariacyjnego. Wychował wielu uczniów, m.in. C. Bessagę, W. Bogdanowicza, A. Pełczyńskiego, S. Rolewicza, L. Włodarskiego, W. Żelazkę. Publikował mało - ukazało się zaledwie 40 prac w polskich (głównie w "Studia Mathematica") i obcych czasopismach. Był autorem „Computable Analysis (1963). Był współtwórcą lwowskiej szkoły matematycznej i jej kontynuatorem w okresie powojennym.

      Cechował się bardzo zjadliwym poczuciem humoru. Znanym wydarzeniem było wręczenie przez niego publicznie (obiecanej w Księdze szkockiej) żywej gęsi młodemu matematykowi szwedzkiemu, Perowi Enflo, w nagrodę za rozwiązanie (negatywne) problemu istnienia bazy Schaudera w każdej ośrodkowej przestrzeni Banacha.

      Zmarł 5 listopada 1981 w Warszawie.

 

 

Bibliografia:

http://www.wiw.pl/matematyka/Biogramy/Biogramy_09.Asp
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Mazur
Mariusz Urbanek: Genialni. Lwowska Szkoła Matematyczna. Warszawa: Wydawnictwo „Iskry”, 2014. ISBN 978-83-244-0381-3.